تحلیل عدم یادگیری درفرایند آموزش مبتنی بر فهم‌محوری در دیدگاه ویتگنشتاین

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران،ایران

10.48310/tpd.2026.19547.1919

چکیده

پیشینه و اهداف: این پژوهش با هدف تحلیل مفهوم عدم یادگیری درفرایند آموزش مبتنی بر فهم در دیدگاه ویتگنشتاین می‌باشد. فهم حالتی ازمعرفت‌شناسی است که به توصیف روابط بین گزاره‌ها می‌پردازد. فیلسوف به جای آن که صرفاً به دنبال باورمندی و مطابقت گزاره‌ها باشد، مجموعه‌ای از عوامل حصول فهم از جمله تجربه عملی را بررسی می‌کند. در دیدگاه ویتگنشتاین فهم حالتی است که در اثر درگیر شدن با مسئله به یک‌باره اتفاق می‌افتد و پس از طی مراحلی به یک‌باره روی می‌دهد. روش: پژوهش تحلیلی از نوع تحلیل مفهوم می‌باشد. یافته‌ها: پژوهش نشان داد که در فرایند آموزش و یادگیری، ویتگنشتاین معتقد به یک بازی زبانی است که نمی‌توان آن را یاد گرفت. بر این اساس، یادگیری نتیجه­ی قصدمندی نیست و تمام راه‌های کسب اطلاعات و باورها را پوشش نمی‌دهد و با توجه به معرفت‌شناسی فهم‌محوری بر جنبه عملی یادگیری تاکید دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد ماهیت گزاره‌ها در سیستم باورها تعیین می‌کند که چه مسائلی قابل یادگیری هستند. نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که در این فرایند یادگیرنده به جای چرایی باید بیشتر ببیند زیرا یادگیرنده رابطه بین واژه و کاربرد را نه از طریق تبیین، بلکه از طریق عمل و کاربرد  است که می‌تواند درک کند. هدف یادگیری، پالودن و تکمیل نظام قاعده‌های واژه‌ها نیست بلکه هدف، ناپدید شدن مسائل است.کشف واقعی، کشفی است که فراگیران را قادر به دست برداشتن از تفکر فلسفی کند، به خصوص زمانی که می‌خواهد این کار را انجام دهند و یادگیری برای آن‌ها فقط با دیدن پیوسته و دقیق حاصل می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Analysis of Non-Learning in Understanding-Oriented Education from Wittgenstein’s Point of View

نویسنده [English]

  • Ahmad Salahshoori
Associate Professor, Department of Philosophy of Education, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives: This study aimed to analyze the concept of non-learning in the process of understanding-based education from Wittgenstein’s point of view. Understanding is an epistemological state concerned with describing the relations between propositions. Rather than merely seeking belief in propositions and their correspondence with reality, the philosopher examines a range of factors involved in achieving understanding, including practical experience. In Wittgenstein’s view, understanding occurs all at once through engagement with a problem, following a series of stages. Methods: The research method was analytical specifically conceptual analysis. Findings: The findings showed that, in the process of teaching and learning, Wittgenstein believes that there is a language game that cannot be learned. Accordingly, learning is not the result of intentionality, nor does it encompass every means of acquiring information and beliefs. According to understanding-centered epistemology, emphasis is placed on the practical aspect of learning rather than on the term learning itself. The findings also indicated that the nature of propositions within systems of belief determines which matters could be learned. Conclusion: In this process, learners should focus more on observing than on asking why, as they come to understand the relationship between a word and its use not through explicit explanations, but through practice and experience. The goal of learning is not to refine or complete a system of rules governing words, but rather to resolve difficulties through practical use. Genuine discovery occurs when learners can move beyond philosophical speculation, especially when they consciously seek to do so. For learners, understanding emerges through continuous and careful observation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Non-Learning
  • Process Education
  • Understanding
  • Understanding-Centeredness Epistemology
  • Wittgenstein

مراجع

باقری، خ. سجادیه، ن. توسلی، ط. (1389). رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت. چاپ اول. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
سیف، ع. (1403) روانشناسی پرورشی نوین (روانشناسی یادگیری و آموزش). ویراست هفتم چاپ 36تهران: دوران
سلحشوری، ا. و ایمان‌زاده. ع(1390)، نگاهی به رویکردهای تحلیلی و فراتحلیلی در فلسفه تعلیم وتربیت، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
ویتگنشتاین، ل. (1391). درباره رنگ‌ها. مترجم لیلی گلستان، تهران: نشر مرکز
ویتگنشتاین، ل. (1397). پژوهش‌های فلسفی. مترجم فریدون فاطمی. چاپ هفتم تهران: نشر مرکز
ویتگنشتاین، ل. (1392). رساله منطقی – فلسفی. مترجم و شرح: سروش دباغ. تهران: هرمس
ویتگنشتاین، ل. (1393).  در باب یقین.  مترجم مالک حسینی. تهران: هرمس
ویتگنشتاین، ل. (1384). برگه‌ها. مترجم مالک حسینی .تهران: هرمس
ویتگنشتاین، ل. (1385). کتاب آبی. مترجم مالک حسینی. تهران: هرمس
ویتگنشتاین، ل. (1383). فرهنگ و ارزش.مترجم امید مهرگان. تهران: گام نو
دباغ، س. (1394). زبان و تصویر جهان: مقولاتی در فلسفه ویتگنشتاین.تهران:  نی
حسینی، م. (1394) وینگنشتاین و حکمت. تهران: هرمس
پارسونز، ر و همکاران(2000). روانشناسی تربیتی. (1397). مترجمان: اسدزاده و اسکندری.ح، تهران: پوران پژوهش
طباطبایی، ج. (1391). تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا. دفتر سوم. نظام‌های نوآیین؛ از نوزایش تا انقلاب فرانسه، مینوی خرد.
کنی، آ. (1396). معماری زبان و ذهن در فلسفه ویتگنشتاین، مترجم: اسمخانی.م. تهران: ققنوس.
طباطبایی، ج. (1398). زوال اندیشه سیاسی در ایران: گفتار در مبانی نظری انحطاط ایران. تهران: کویر.
نقیب‌زاده، م. ع. (1395). نگاهی به: نگرش‌های فلسفی سده بیستم. تهران: طهوری.
Audi, Robert(2020)Epistemology A Contemporary Introduction to the Theory ofKnowledge, Routledge contemporary introductions to philosophy Third Edition,, New York and London.
Avramides, A. (2020), “Other Minds,” in Stanford Encyclopedia of Philosophy, ed. E. N. Zalta. https://plato.stanford.edu/archives/win2020/entries/other-minds.
Bava Henri; Bismarck, Beatrice Von (2021)Does Understanding Mean?:The Perspectives of Heidegger and Gadamer, British Library Cataloguing in Publication Information Available , Published by, New York , London.
Boyum, S. (2013). Wittgenstein, social views and intransitive learning. Journal of Philosophy of Education, 47(3), 491–506. doi:10.1111/1467-9752.12036
Burbules, N. C. (2017). Tacit teaching. Educational Philosophy and Theory, 40(5), 666–677.
Costache ,Adrian (2016)Gadamer and the Question of Understanding Between Heidegger and Derrida, Published by Lexington BooksAn imprint of The Rowman & Littlefield Publishing Grou, New York , London.
Culbertson, Carolyn,(2024) Gadamer and the Social Turn in EpistemologyPublished by State University of New York Press, Albany © 2024 State University of New York.
Gordon, E. C. (2012)“Is There Propositional Understanding?” Logos & Episteme (2012): 181-192.
Greco, J. (2014), “Episteme: Knowledge and Understanding,” in K. Timpe and C. A. Boyd (eds.), Virtues and Their Vices, 285–301, Oxford: Oxford University Press.
Hacker, P. M. S. (2013). Prologue: Wittgenstein’s philosophy of psychology as a critical instrument for the psychological sciences. In A Wittgensteinian perspective on the use of conceptual analysis in psychology (pp. 10–27). UK: Palgrave Macmillan. doi:10.
Kvanvig, J. (2017), “Understanding,” In F. D. Abraham and W. J. Aquino (eds.), Oxford Handbook on the Epistemology of Theology, 175–90, Oxford: Oxford University
Luntley, M. (2012). Training, training, training: The making of second nature and the roots of Wittgenstein’s pragmatism. European Journal of Pragmatism and American Philosophy. Symposia: Wittgenstein and Pragmatism a Reassessment, IV(2), 88–104.
Luntley, M. (2015). Wittgenstein: Opening investigation. Oxford & Malden: Wiley-Blackwell
McGinn, M. (2013). The Routledge guidebook to the philosophical investigations (2nd ed.). London: Routledge (1st ed. 1997).
Michael A. Peters  Jeff Stickney (2017)A Companion to Wittgenstein on Education .published by Springer Nature,
Mikkonen.J (2022),Philosophy, Literature and Understanding On Reading and Cognition , Bloomsbury Academic published in Great Britain .
Nyfri, J.C (1982), 'Wittgenstein's later work in relation to conservatism', in B.
Nyíri, K. (2010). Image and metaphor in the philosophy of Wittgenstein. Paper based on a talk given at the 33rd International Wittgenstein Symposium Image and Imaging in Philosophy, Science, and the Arts Kirchberg am Wechsel (Austria), August 8–14.
O'Hear, A (1991), 'Wittgenstein and the transmission of traditions', in A. Phillips   Griffiths (ed.), Wittgenstein centenary essays, pp. 41-60, Cambridge University Press, Cambridge.
Perry, N. E., L. Hutchinson, & C. Thauberger (2017). “Talking about teaching self- regulated learning: Scaffolding student teacher development and use of practices that promot self- regulated learning”, International Journal of educational research, 7 (2), 97
Peters, M. A. (1995). Philosophy and education: ‘After’ Wittgenstein. In J. Marshall & P. Smeyers (Eds.), Philosophy and education: Accepting Wittgenstein’s challenge (pp. 189–204). Dordrecht, Boston and London: Kluwer Academic Publishers.
Preston, A. (2021), “Ayer’s Book of Errors and the Crises of Contemporary Western Culture,” in A. T. Tuboly (ed.), The Historical and Philosophical Significance of Ayer’s Language, Truth and Logic, 333–64, Cham: Palgrave Macmillan.
Pritchard, D. (2007), “Recent Work on Epistemic Value,” American Philosophical Quarterly, 44 (2): 85–110
Riggs, W. (2006), “The Value Turn in Epistemology,” in V. Hendricks and D. Pritchard (eds.), New Waves in Epistemology, 300–32, Aldershot: Ashgate.
Rochat, P. (2018). The ontogeny of human self-consciousness. Current Directions in Psychological Science, 27(5), 345-350.
Simpson, D. (2014). Wittgenstein and stage-setting: Being brought into the space of reasons. Educational Philosophy and Theory, 46(6), 624–639.
Smeyers Pau, -Marshall James (1995) Philosophy and Education: Accepting Wittgensteins Challenge, published by Kluwer Academic Publishers
Stickney, J. (2017). Wittgenstein and judging the soundness of curriculum reforms: Investigating the math wars. In M. A. Peters & J. Stickney (Eds.), A companion to Wittgenstein on education: Pedagogical investigations (pp. 481–502). Singapore: Springer.
Williams, M. (2011). The Significance of Learning in Wittgenstein’s later philosophy. Canadian Journal of Philosophy, 24 (2), 173-203
Wittgenstein, L. (1988). In P. T. Geach (Ed.), Wittgenstein’s lectures on philosophical psychology 1946–47. London: Harvester-Wheatsheaf (LPP).
Wittgenstein.  L. (1992) Remarks on the Philosophy of Psychology, Vols. 1 and 2, translated
Zagzebski, L. T. (2020), “Introduction,” in Epistemic Values: Collected Papers in Epistemology, 1–8, Oxford: Oxford University Press.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار