در جست‌وجوی جوهر بالندگی حرفه‌ای: یک مطالعه پدیدارشناسانه از تجربه‌های اساتید دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.48310/tpd.2026.17571.1775

چکیده

پیشینه و اهداف: تجربیات بالندگی اعضای هیئت علمی به‌عنوان یک مؤلفه مهم در توسعه حرفه‌ای و ارتقای کیفیت آموزش عالی، نقشی اساسی در بهبود عملکرد دانشگاه‌ها دارد. دانشگاه فرهنگیان به دلیل جایگاه ویژه‌اش در تربیت معلم، بستری مناسب برای مطالعه این پدیده محسوب می‌شود. هدف این پژوهش، کشف و تبیین جوهره و ابعاد تجربیات بالندگی حرفه‌ای اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان از منظر خود آنان، با تأکید بر درک عمیق معنا و ماهیت این تجربه‌ها در بستر آموزش عالی طی سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ بود.روش‌ها‌: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری گردید. مصاحبه‌ها تا اشباع نظری ادامه یافت و داده‌ها با روش تحلیل اسمیت (۱۹۹۵) در چهار مرحله (خواندن و بازخوانی، کدگذاری، خوشه‌بندی مقوله‌ها و استخراج مضامین) تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار داده‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان و بازنگری همتایان استفاده شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج پنج مضمون اصلی شد: تجربه زیسته اساتید از بالندگی آموزشی، عوامل موثر و اجزای تجربیات بالندگی، تاثیر تجربیات بالندگی بر تدریس و تحقیقات، چالش‌ها و موانع در ایجاد تجربیات بالندگی و پیشنهادات برای ترویج تجربیات بالندگی. این مضامین تصویری جامع از تجربه زیسته اساتید ارائه می‌دهد. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که تجربیات بالندگی نقش مؤثری در ارتقای مهارت‌های آموزشی، بهبود عملکرد پژوهشی و افزایش انگیزه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی دارند. این تجربیات به شکل‌گیری هویت حرفه‌ای و هم‌سویی بیشتر اساتید با اهداف دانشگاهی کمک می‌کنند. بر این اساس، طراحی و اجرای برنامه‌های حمایتی و ساختارمند برای تقویت فرآیند بالندگی در دانشگاه فرهنگیان ضروری است تا زمینه توسعه حرفه‌ای پایدار و ارتقای کیفیت آموزش فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Exploring the Essence of Professional Development: A Phenomenological Study of the Experiences of Farhangian University Faculty Members

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Mardan Arbat
  • Maryam Marandi Heydarloo
Department of Educational Sciences, Farhangian University,Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives: Faculty developmental experiences, as a key component of professional development (PD) and the enhancement of higher education quality, play a crucial role in improving university performance. Given its central mission in teacher education, Farhangian University provides an appropriate context for exploring this phenomenon. The purpose of this study was to explore and interpret the essence and dimensions of PD experiences of Farhangian University faculty members from their own perspectives, emphasizing a deep understanding of the meaning and nature of these experiences within the context of higher education during the academic years 2022-2023. Methods: This qualitative study employed a phenomenological approach. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 16 purposively selected faculty members of Farhangian University. Interviews continued until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed using Smith’s (1995) interpretative phenomenological analysis method. To enhance data credibility, member checking and peer debriefing were applied. Findings: Data analysis revealed five main themes: (1) faculty lived experiences of educational development, (2) influencing factors and components of developmental experiences, (3) the impact of developmental experiences on teaching and research, (4) challenges and barriers to fostering developmental experiences, and (5) recommendations for promoting faculty development. These themes provide a comprehensive picture of faculty members’ lived experiences. Conclusion: Developmental experiences help shape professional identity and strengthen faculty alignment with institutional goals. Accordingly, designing and implementing structured and supportive programs to foster faculty development at Farhangian University is essential for achieving sustainable PD and improving educational quality

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education
  • Professor Development
  • Farhangian University
  • Qualitative Research