دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 Investigating The Role of Spiritual Intelligence and Character Strengths in Predicting the Quality of Life of Teachers بررسی نقش هوش معنوی و توانمندی‌های منش در پیش بینی کیفیت زندگی معلمان 1 23 4656 10.48310/tpd.2025.18491.1861 FA شهرام واحدی استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سیده شکوفه میرباقری کارشناس ارشد، روان شناسی تربیتی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران آرش ذنوبی تبار کارشناس ارشد، روان شناسی تربیتی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران امیر یکانی زاد دانشجوی دکتری، روان شناسی تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. (نویسنده مسئول) Journal Article 2025 02 21 Background and Objectives: Given the pivotal role of teachers in enhancing the quality of the educational system, identifying psychological factors that influence their quality of life holds particular importance, as these factors can not only contribute to improving teachers’ mental health and job satisfaction but also lead to the enhancement of instructional performance and the quality of student learning. The present study aimed to investigate the role of spiritual intelligence and character strengths in predicting the quality of teachers’ lives. Methods: The research method was descriptive and correlational. The statistical population consisted of all teachers across the three educational levels (elementary, lower secondary, and upper secondary) in the city of Marvdasht during the 2023-2024 academic year, totaling 1565 individuals. A sample of 309 teachers was selected using proportional stratified random sampling based on Cochran's formula. Data were collected using the Spiritual Intelligence Scale (King, 2008), the Questionnaires of Character Strengths (Seligman & Patterson, 2004), and the World Health Organization Quality of Life-Bref (WHOQOL-BREF, 1996). The data were analyzed using Pearson correlation coefficients and simultaneous multiple regression in SPSS version 23. Findings: The correlation results indicated that total spiritual intelligence (r = 0.317, p < 0.01) and character strengths (r = 0.410, p < 0.01) have significant positive relationships with quality of life. The results of the simultaneous multiple regression analysis further revealed that 37% of the total variance in quality of life could be explained by spiritual intelligence and character strengths. Conclusions: These findings suggest that enhancing spiritual intelligence and character strengths can be effective strategies for improving quality of life. پیشینه و اهداف: با توجه به نقش کلیدی معلمان در ارتقای کیفیت نظام آموزشی، شناسایی عوامل روان‌شناختی مؤثر بر کیفیت زندگی آنان اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این عوامل می‌توانند نه‌تنها بر بهبود سلامت روان و رضایت شغلی معلمان اثرگذار باشند، بلکه به ارتقای عملکرد آموزشی و کیفیت یادگیری دانش‌آموزان نیز منجر می ‏شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش معنوی و توانمندی‌های منش در پیش‌بینی کیفیت زندگی معلمان انجام شد. روش‏ ها‌‌: روش پژوهش‌، توصیفی‌ و از نوع همبستگی‌ بود‌. جامعه آماری شامل تمامی معلمان دوره‌های سه‌گانه (ابتدایی، دوره اول و دوم متوسـطه) شهر مـرودشت در سال تحصیلی 1403- 1402 به تعداد 1565 نفر بود. تعداد 309 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبتی، با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مقیاس هوش معنوی (کینگ، 2008)، پرسش ‏نامه توانمندی‌های منش (پترسون و سلیگمن، 2004) و پرسش ‏نامه کیفیت زندگی-فرم کوتاه (سازمان بهداشت جهانی، 1996) بود. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه هم‌زمان در نرم‏ افزار SPSS 23 تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج ضرایب همبستگی نشان داد که نمره کل هوش معنوی (01/0>p،317/0=r) و توانمندی‌های منش (01/0>p،410/0 =r) رابطه مثبت معناداری با کیفیت زندگی دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه هم‌زمان نیز نشان داد 37 درصد از کل واریانس کیفیت زندگی به وسیله هوش معنوی و توانمندی‌های منش، تبیین می‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تقویت هوش معنوی و توانمندی‌های منش می‌تواند به عنوان راهبردهای مؤثری در بهبود کیفیت زندگی معلمان، به کار گرفته شود.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4656_dc19fa51516af4632664944ea3903700.pdf

دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 An Investigation into the Conformity of the Curriculum of Educational Sciences Course at Undergraduate Level to the Professional Competence Components (A Case Study of Primary School Teachers in The City of Isfahan) بررسی تناسب برنامه درسی دوره کارشناسی علوم تربیتی با مؤلفه‌های صلاحیت حرفه ‏ای (مورد مطالعه: معلمان ابتدایی شهر اصفهان) 25 50 4663 10.48310/tpd.2025.19710.1929 FA سرور وحدتی کارشناس ارشد علوم تربیتی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران زینب السادات اطهری استادیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران (نویسنده مسئول) Journal Article 2025 06 04 Background and Purpose: the curricula play an effective role in forming the teachers' professional competences. The objective of the present study was to determine the degree of conformity of educational sciences curriculum at undergraduate level to the professional competence of primary school teachers working in the city of Isfahan. Methods: it was an applied study with the quantitative approach and was administered through descriptive-survey method. The statistical population was 257 teachers with BA degree in educational sciences in the city of Isfahan from whom 152 were selected as the sample through stratified random sampling method. The data were collected via researcher-made questionnaire according to Huntly theory in three aspects including knowledge, practice and professional commitment. The viewpoints of the experts in educational sciences were used to investigate the content validity and so was Cronbach's alpha coefficient to determine the reliability. The data analysis was conducted via SPSS22 and AMOS22 software. Findings: first, the factor structure of the model investigating the teachers' knowledge, practice and professional commitment was analyzed via confirmatory factor analysis method in the framework of structural equations modeling. The results of the indices of model goodness of fit showed that the model under study has appropriate goodness of fit. Moreover, one sample T-test was used to answer the study questions regarding the conformity of the curriculum to the mentioned teachers' knowledge, practice and professional commitment. The results showed that the mean of conformity of curriculum to the professional competences of the mentioned teachers in the aspects of professional knowledge, professional practice and professional commitment is higher than average. The mean of conformity of curriculum was 4.021 in the aspect of professional knowledge, 3.996 in the aspect of professional practice and 4.226 in the aspect of professional commitment. Conclusion: the curriculum in the major of educational sciences at undergraduate level conforms to the primary school teachers' professional competence and the aspects of the teachers' knowledge, practice and professional competence were attended to in the mentioned curriculum; therefore, attending to the teachers' curriculum is vital in educating competent teachers. پیشینه و اهداف: برنامه ‏های درسی، نقش مؤثری در شکل ‏دهی صلاحیت‏ های حرفه ‎ای معلمان دارند. هدف پژوهش حاضر، تعیین میزان تناسب برنامه درسی دوره کارشناسی علوم تربیتی با صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان ابتدایی شهر اصفهان بود. روش ‏ها: این پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد کمّی بود که با استفاده از روش توصیفی-پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری شامل 257 معلم دارای مدرک کارشناسی علوم تربیتی در مقطع ابتدایی شهر اصفهان بود که از این جامعه، ۱۵۲ نفر به ‏عنوان نمونه پژوهش با روش نمونه‏ گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه محقق‏ ساخته بر اساس نظریه هانتلی در سه بعد دانش، عمل و تعهد حرفه ای جمع ‏آوری شد. برای بررسی روایی محتوایی، از نظر متخصصان علوم تربیتی و برای تعیین پایایی، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم‌افزاهای SPSS22 وAMOSS22 انجام گرفت. یافته‏ ها: ابتدا ساختار عاملی مدل ارزیابی دانش، عمل و تعهد حرفه ‏ای معلمان با روش تحلیل عاملی تأییدی در چارچوب مدل‌یابی معادلات ساختاری، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج شاخص‌های برازش مدل نشان داد که مدل مورد نظر، دارای برازش مناسبی است. همچنین به‌منظور پاسخ به سؤالات پژوهش درباره میزان تناسب برنامه درسی با دانش، عمل و تعهد حرفه‌ای معلمان، از آزمون t تک نمونه ‏ای استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین تناسب برنامه درسی با صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان مورد مطالعه در ابعاد دانش حرفه‌ای، عمل حرفه‌ای و تعهد حرفه‌ای، بالاتر از حد متوسط است. میانگین تناسب برنامه درسی در بعد دانش حرفه ‎ای برابر با 021/4؛ در بعد عمل حرفه‌ای برابر با 996/3 و در بعد تعهد حرفه‌ای برابر با 226/4 بود. نتیجه‏ گیری: برنامه درسی دوره کارشناسی علوم تربیتی با مؤلفه ‏های صلاحیت حرفه ‏ای معلمان ابتدایی، تناسب دارد و در برنامه درسی مورد نظر به ابعاد دانش، عمل و تعهد حرفه ‏ای معلمان ابتدایی، توجه شده است؛ بنابراین جهت تربیت معلمان شایسته، توجه به برنامه ‏های درسی آن‏ها، ضرورتی اساسی است.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4663_2bd7e59fcc86e959440026ee84355ccc.pdf

دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 An Integrated E-Mentoring Model: Bridging Human Skills and Technology for Transformative Learning الگوی یکپارچه منتورینگ الکترونیکی: پیوند مهارت‌های انسانی و فناوری برای یادگیری تحول‌آفرین 51 71 4716 10.48310/tpd.2025.18814.1876 FA عادل زاهد بابلان استاد گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-8653-9602 مهدی معینی کیا استاد، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران علی خالق خواه استاد، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-9651-1320 زهرا باقری دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران Journal Article 2025 03 18 Background and Objectives: E-mentoring, as an innovative approach to professional development and organizational learning, integrates technology with human interaction to enhance educational processes. Despite the growing body of research in this field, the existing literature suffers from conceptual fragmentation, and no comprehensive model has been proposed to explain the factors influencing e-mentoring in higher education institutions. Therefore, the aim of the present study is to design and explain a paradigmatic model of E-mentoring in higher education, emphasizing the integration of human skills and technology to achieve transformative learning. Methods: This study is applied in purpose and qualitative in nature, employing a meta-synthesis approach. The research corpus consisted of relevant studies published between 2004 and 2024. Following a systematic search and the application of inclusion and exclusion criteria, 12 studies were selected for final analysis. Data analysis was conducted through open, axial, and selective coding based on the Strauss and Corbin model. To enhance the credibility of the findings, peer review and reanalysis of the coding process were employed, resulting in an inter-coder agreement coefficient of 86.7%. Findings: A total of 60 initial codes and 7 core categories were identified. The findings indicated that e-mentoring is influenced by various factors, including technological infrastructure, planning and management, human relationships, skill empowerment, communication models, technological tools, and evaluation systems. These factors were organized within a paradigmatic model encompassing causal conditions, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and outcomes. Conclusion: The results suggest that the success of e-mentoring in higher education requires simultaneous attention to technological and human dimensions, effective management, and continuous evaluation systems. The proposed model can serve as a foundation for policymaking, planning, and the design of e-mentoring systems in higher education institutions. higher education institutions پیشینه و اهداف: منتورینگ الکترونیکی به‌عنوان رویکردی نوین در توسعه حرفه‌ای و یادگیری سازمانی، با تلفیق فناوری و تعاملات انسانی، نقش مهمی در بهبود فرایندهای آموزشی ایفا می‌کند. با وجود گسترش پژوهش‌ها در این حوزه، ادبیات موجود با پراکندگی مفهومی مواجه است و الگوی یکپارچه‌ای برای تبیین عوامل مؤثر بر منتورینگ الکترونیکی در مؤسسه‌های آموزش عالی ارائه نشده است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین یک الگوی پارادایمی منتورینگ الکترونیکی با تأکید بر پیوند مهارت‌های انسانی و فناوری در راستای تحقق یادگیری تحول‌آفرین است. روش‏ها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است و با رویکرد فراترکیب انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ بود. پس از جست‌وجوی نظام‌مند منابع و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۲ مطالعه به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شد. تحلیل داده‌ها بر اساس مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از الگوی اشتراوس و کوربین انجام گرفت. به‌منظور افزایش اعتبار یافته‌ها، از راهبرد بازبینی همتایان و تحلیل مجدد کدها استفاده شد که ضریب توافق بین کدگذاری‌ها 7/86 درصد به‌دست آمد. یافته‌ها: در مجموع، ۶۰ کد اولیه و ۷ مقوله اصلی، شناسایی شد. نتایج نشان داد منتورینگ الکترونیکی، تحت تأثیر عواملی همچون زیرساخت‌های فنی، برنامه‌ریزی و مدیریت، روابط انسانی، توانمندسازی مهارتی، مدل‌های ارتباطی، ابزارهای فناوری و نظام ارزیابی قرار دارد. این عوامل در قالب یک مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها، سازمان‌دهی شدند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد موفقیت منتورینگ الکترونیکی در آموزش عالی، مستلزم توجه هم‎زمان به ابعاد فناورانه و انسانی، مدیریت اثربخش و نظام ارزیابی مستمر است. الگوی پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و طراحی نظام‌های منتورینگ در مؤسسه‌های آموزش عالی فراهم آورد.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4716_953bfe5bb9fceb8db561acb260012568.pdf

دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 Critical Analysis of The Relationship Between Theoretical Foundations and the Fundamental Transformation Document of Education in the Field of Teacher Trainin بررسی رابطه میان راهکارهای حوزه «تربیت معلم» سند تحول بنیادین با الگوی نظری آن در «مبانی نظری تحول بنیادین نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران» 73 114 4717 10.48310/tpd.2025.18401.1850 FA شهرام رامشت دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران علیرضا صادق‌زاده قمصری دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران محسن ایمانی نائینی دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران مجید مختاریان‌پور استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 02 10 Background and Objectives: This research aims to critically analyze the relationship between the general policies of teacher training outlined in the fundamental transformation document and the theoretical model of the teacher training system of human resources within the theoretical foundations of the fundamental transformation of the formal and general education system of the Islamic Republic of Iran. Methods: To achieve this objective, the solutions related to the human resources domain in the transformation document were first categorized according to the axes of principles in the theoretical model of the guideline. Subsequently, the relationship of each solution with the principles of the corresponding axis was analyzed. Findings: The research indicates a substantial weakness in the alignment between the theoretical principles of the teacher education and human resource model and the operational strategies of the Fundamental Transformation Document. At a macro level, approximately 68 percent of the theoretical principles lack corresponding strategies, suggesting that a significant portion of the theoretically articulated commitments have not been translated into actionable policy measures. Conclusion: It is essential to enumerate the requirements of the principles framework across various components of the human resources domain, as well as potentially other subsystems of the guideline, to ensure their comprehensiveness and coherence when formulating the principles. If this is accomplished, policymakers can be compelled to adhere to all principles in the development of solution. پیشینه و اهداف: مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران به منظور پاسخگویی به مسأله عدم ابتنای تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های تربیتی به مبانی نظری مشخصی، نگاشته شده است. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی رابطه میان خط‌مشی‌های کلی تربیت معلم در سند تحول بنیادین با الگوی نظری زیر نظام تربیت معلم و تأمین منابع انسانی در مبانی نظری تحول بنیادین نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران، انجام گرفته است. روش: برای این منظور، ابتدا راهکارهای مرتبط با حوزه منابع انسانی در سند تحول، مطابق با محورهای اصول در الگوی نظری رهنامه، دسته‌بندی شده و سپس ارتباط هر یک از راهکارها با اصول محور متناظر، مورد واکاوی قرار گرفته است. از این‌رو، رویکرد پژوهش حاضر به‌طور کلی، کیفی بوده و روش آن استنتاج قیاسی مبتنی بر تحلیل اسنادی است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده ضعف معنادار در ابتنای راهکارهای اجرایی بر اصول نظری الگوی زیرنظام تربیت معلم و تأمین منابع انسانی است. در سطح کلان، نتایج بیانگر آن است که حدود ۶۸ درصد از اصول نظری، فاقد راهکار متناظر در سند تحول بنیادین هستند؛ بدین معنا که بخش قابل توجهی از اصول، علی‌رغم تصریح در مبانی نظری، به مرحله برنامه‌ریزی اجرایی، راه نیافته‌اند. نتیجه‌گیری: باید بایسته‌های چارچوب اصول در مؤلفه‌های مختلف حوزه تربیت معلم و تأمین منابع انسانی و چه بسا سایر زیرنظام‌های رهنامه، احصاء شده تا در هنگام نگارش اصول از جامعیت و مانعیت آن‌ها حراست شود. در صورت تحقق این امر، می‌توان سیاست‌گذار را مقید به رعایت کلیه اصول در تدوین راهکارها کرد؛ چراکه با توجه به پوشش جامع اصول، می‌توان این انتظار را داشت که راهکارها الزاماً با یک یا چند اصل، در ارتباط خواهند بود.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4717_ce15bb79c06164613defe20c0abb5e5a.pdf

دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 Developing a Competency Model for Student-Teachers of Primary Education at Farhangian University in the Digital Technology Era تدوین الگوی صلاحیت‌های دانشجومعلمان آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در عصر فناوری دیجیتال 115 135 4748 10.48310/tpd.2025.19184.1899 FA علیرضا بادله دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران ایران (نویسنده مسئول) سید رسول عمادی دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید رجایی، تهران، ایران فائزه محمودی آموزگار ابتدایی، اداره آموزش و پرورش منطقه 19، تهران، ایران Journal Article 2025 04 25 Background and Objectives: Teachers must acquire essential competencies in the digital age to play an effective role in society, enabling them to solve problems and overcome existing challenges. The purpose of the present study was to develop a model of competencies for elementary education student-teachers at Farhangian University in the digital technology era. Methods: In terms of purpose, this study was applied, and in terms of implementation, it employed a mixed-methods approach. The statistical population in the qualitative phase consisted of 30 experts and professors in the field of educational technology from Tehran. In the quantitative phase, the population included all specialists in educational technology and elementary school teachers from Tehran Province, specifically districts 16 and 19 in the southern regions. Sampling in the qualitative phase was conducted using the snowball method, involving 30 educational personnel, while in the quantitative phase, systematic sampling was used to select 204 individuals as the research sample. The research instruments in the qualitative phase included semi-structured interviews, and in the quantitative phase, a researcher-made questionnaire derived from the interviews, containing 119 items, was utilized. Findings: The results indicated that educational criteria, knowledge criteria, psychological criteria, value and attitudinal criteria, skill criteria, and socio-cultural criteria are the main components of the competency model for elementary education student-teachers at Farhangian University in the digital age. Conclusions: The findings suggest that achieving effective education requires revising selection processes, curriculum programs, and maintaining ongoing communication with Farhangian University graduates to cultivate capable teachers as educational leaders. پیشینه و هدف: معلمان برای ایفای نقش مؤثر در جامعه، نیاز به کسب شایستگی‏ های ضروری در عصر فناوری ‏های دیجیتال دارند تا بتوانند از طریق کسب این شایستگی ها، مسائل را حل نموده و بر چالش ‏های موجود، غلبه نمایند. هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی صلاحیت‌های دانشجومعلمان آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در عصر فناوری دیجیتال بود. روشها: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر اجرا آمیخته بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش کیفی پایه و طرح نوخاسته گلیزر متوالی (زنجیری) اکتشافی، مؤلفه‌های صلاحیت‌های دانشجومعلمان آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در عصر فناوری دیجیتال، شناسایی شد. در بخش کمّی، با استفاده از به‌کارگیری تکنیک معادلات ساختاری، به ‌وسیله نرم‌افزار لیزرر، تأثیر عوامل بررسی شد. جامعه آماری این پژوهش در بخش کیفی شامل 30 نفر از خبرگان و استادان حوزه تکنولوژی آموزشی تهران و در بخش کمّی شامل تمامی متخصصان حوزه تکنولوژی آموزشی و معلمان ابتدایی استان تهران، مناطق جنوبی 16 و ۱۹، بود. در بخش کیفی به روش گلوله‌برفی به تعداد 30 نفر از پرسنل آموزشی و در بخش کمّی به روش سیستماتیک به تعداد 204 نفر به‏عنوان نمونه پژوهشی، انتخاب شدند. ابزار پژوهش در بخش کیفی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمّی، پرسش‌نامه محقق‌ساخته از مصاحبه‌ها به تعداد 119 گویه بود. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که معیارهای آموزشی، معیارهای دانشی، معیارهای روان‌شناختی، ارزشی و نگرشی، معیارهای مهارتی و معیارهای اجتماعی و فرهنگی، از مؤلفه‌های اصلی الگوی شایستگی‌های دانشجومعلمان رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در عصر دیجیتال هستند. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که دستیابی به آموزش اثربخش، مستلزم بازنگری در گزینش، برنامه‌های درسی و تداوم ارتباط با فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان است تا زمینه برای پرورش معلمانی توانمند به‌عنوان رهبران آموزشی فراهم گردد.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4748_097bd46a4888a834014a0f3df078c0a1.pdf

دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 10 4 2025 12 22 Female Students’ Viewpoints on the Importance of Designing and Replacing Simple Biology Experiments with Experimental Science Laboratory Books on Teaching and Learning Biological Concepts in District 10 of Tehran بررسی دیدگاه دانش‌آموزان دختر منطقه 10 تهران در زمینه اهمیت طراحی و جایگزینی آزمایش های ساده زیست‌شناسی کتاب‌های آزمایشگاه علوم‌تجربی بر یاددهی- یادگیری مفاهیم زیستی 137 164 4750 10.48310/tpd.2026.16901.1707 FA اعظم غلامی دانشیار، گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. طاهره سادات باقری شبستری کارشناس ارشد، رشته آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2024 08 04 Background and Objectives: Using laboratory activities in biology teaching with an emphasis on observation and group activity is considered one of the methods that fosters innovation and creativity. Considering the importance of the advantages of the laboratory method and limitations such as the lack of laboratory equipment, especially in underdeveloped areas; this study aimed to design simple experiments as an alternative to the biology experiments in the Experimental Science Laboratory Books (1) and (2) and to examine the viewpoints of female students in District 10 of Tehran on the teaching-learning process of biology concepts. Methods: The present study is applied research and was conducted using a mixed methods in two qualitative and quantitative phases. From the statistical population of tenth and eleventh grade students in Tehran (district 10), 120 female students were selected in the 1401-1402 academic year using convenience sampling. Data collection was conducted using the library method and interviews with 48 teachers. After interviewing teachers, 6 experiments were selected from the books. Then, simple experiments were designed and implemented as alternatives. A researcher-made 5-point Likert-type questionnaire was used to survey students’ viewpoints about alternative tests. In the descriptive statistics section, indicators such as frequency, mean, and standard deviation were used, and in the inferential statistics section, the Kolmogorov-Smirnov test and one-sample t-test were used. Findings: The results showed that the mean scores obtained in all variables were significant at the level of (p< 0.01). Therefore, using the laboratory method through experimental design with minimal facilities has a positive effect on improving the learning of biology concepts, the ability to conduct experiments, understanding the concepts being tested, psychomotor skills, as well as students' communication skills. Conclusion: Assigning the highest average scores to the feasibility of conducting experiments due to their simplicity and low cost, and the students' understanding of biological concepts, indicates the high importance of these two categories, which have a significant impact on the students' scientific, skill, and attitudinal development. پیشینه و اهداف: به‎ کارگیری فعالیت‌های آزمایشگاهی در تدریس زیست‌شناسی با تأکید بر مشاهده و فعالیت گروهی، یکی از روش‌های زمینه‌ساز نوآوری و خلاقیت محسوب می‌شود. به دلیل اهمیت مزایای روش آزمایشگاهی و محدودیت‌هایی مثل کمبود تجهیزات آزمایشگاهی، بخصوص در مناطق محروم؛ این پژوهش با هدف طراحی آزمایش‌های ساده، به‌عنوان جایگزین آزمایش‌های زیست‌‌شناسی کتاب‌های آزمایشگاه علوم‌تجربی (1) و (2) و بررسی دیدگاه دانش‌آموزان دختر منطقه 10 تهران بر فرایند یاددهی-یادگیری مفاهیم زیست‌شناسی، انجام شد. روش‌: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، ترکیبی است و در دو بخش کیفی و کمّی انجام شده است. از جامعه آماری دانش‌آموزان پایه‌‌های دهم و یازدهم منطقه ۱۰ تهران، ۱۲۰ دانش‌آموز دختر در سال‌تحصـیلی 1402-1401 به صورت نمونه‌‌گیری دردسترس انتخاب شدند. جمع‌آوری داده ‏ها با روش کتابخانه‌ای و مصاحبه با 48 دبیر برای انتخاب آزمایش‌هایی که قابلیت اجرای آن‌ها در مدارس با مشکل، مواجه می‌شود، انجام ‌شد. 6 آزمایش از کتاب‌های مذکور، انتخاب شد و مورد تحلیل قرارگرفت؛ سپس آزمایش‌های ساده‌ به‌عنوان جایگزین، طراحی و اجرا شد. از پرسش‌نامه محقق‌ساخته ۵ درجه‌ای لیکرت برای نظرسنجی از دانش‌آموزان در خصوص آزمایش‌های جایگزین، استفاده شد. در بخش آمار توصیفی، شاخص‌هایی نظیر فراوانی، میانگین، انحراف استاندارد و در بخش آمار استنباطی از آزمون کالموگروف-اسمیرنوف و آزمون t تک نمونه‌ای مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج یافته ‏ها نشان داد میانگین نمرات به‌دست‌آمده در کلیه متغیرها در سطح (01/0>p) معنادار است؛ بنابراین تدریس به روش آزمایشگاهی از طریق طراحی آزمایش با حداقل امکانات، بر بهبود یادگیری مفاهیم زیست‌شناسی، قابلیت اجرای آزمایش‌ها، درک مفاهیم موردآزمایش، مهارت ‏های روانی-حرکتی همچنین مهارت ‏های ارتباطی دانش‌آموزان، تأثیر مثبت داشته است. نتیجه‌گیری: اختصاص بالاترین میانگین نمرات به قابلیت اجرای آزمایش به دلیل سادگی و کم‌هزینه بودن و درک مفاهیم زیستی توسط فراگیران، نشان‌دهنده اهمیت بالای این دو مقوله بوده که تأثیر زیادی در رشد علمی، مهارتی و نگرشی فراگیران دارند.

https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4750_f1b433e8f590bc8058957a454a6f5fcd.pdf