دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 11 2 2026 06 22 The Characteristics of Desirable Teachers from Teachers' and Students' Views: The Phenomenological Comparison in Primary Education ویژگی‌های معلم مطلوب از نگاه معلمان و دانش‌آموزان: مقایسه‌ای پدیدارشناختی در دوره‌ی ابتدایی 109 142 5173 10.48310/tpd.2026.18063.1826 FA نفیسه مافی دانش آموخته کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رضوان حکیم زاده استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3182-9319 مرضیه دهقانی دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران،تهران،ایران Journal Article 2025 01 11 <strong>Background and Objectives:</strong> The present study aimed to explore and compare the perceptions of teachers and second-cycle primary school students regarding the characteristics of a desirable teacher.<strong> Methods</strong>:Given the <strong>limited empirical research on this topic</strong>, particularly in Iran and at the primary education level<strong> </strong>this research employed a qualitative approach using a <strong>descriptive phenomenological design to gain an in-depth understanding of the lived perspectives of both groups</strong><strong>. Purposive and criterion-based sampling were employed to recruit</strong> 29 teachers and 40 students from public elementary schools in Alborz County, Qazvin Province. The obtained data were analyzed using <strong>Colaizzi’s seven-step phenomenological method</strong>.<strong>Findings</strong>: The findings revealed <strong>three overarching categories</strong> of desirable teacher characteristics: individual characteristics, encompassing appearance and personality­ traits; specialized characteristics, including scientific, educational, and classroom leadership traits; and professional characteristics, comprising behavioral, emotional, nurturing, and interactive traits.<strong> Conclusion:</strong> Although teachers and students shared a <strong>broadly similar conceptual structure</strong> regarding the characteristics of a desirable teacher, differences emerged in their interpretations of the sub-themes. Students tended to conceptualize desirable teacher characteristics through <strong>concrete, everyday classroom experiences</strong><strong>,</strong> whereas teachers predominantly framed them within <strong>professional and pedagogical considerations</strong>. This difference was particularly evident in the sub-theme of <em>interactive characteristics</em>, revealing that teachers had <em>known</em> their students but had not <em>heard</em> them; they had sometimes overlooked students' <em>present moments</em> and viewed the classroom more as an <em>educational environment</em> than as a <em>living environment</em>. Taken together, these patterns point to a <strong>threefold form of neglect, of students’ voices, their present moments, and their life, which may constrain the effectiveness of educational interactions and practices.</strong> <strong>پیشینه و اهداف:</strong> پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ی ادراک آموزگاران و دانش‌آموزان دوره‌ی دوم ابتدایی درباره‌ی ویژگی‌های معلم مطلوب صورت گرفت.<strong> روش‌‌:</strong> با توجه به کمبود مطالعات صورت گرفته در این حوزه، به ویژه در ایران و در دوره‌ی ابتدایی، این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی، به بررسی عمیق دیدگاه‌های این دو گروه پرداخت. نمونه‌گیری پژوهش به‌صورت هدفمند و ملاک‌ محور انجام شد و 29 معلم و 40 دانش‌آموز از دبستان‌های دولتی شهرستان البرز (استان قزوین) در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شرکت کردند. داده‌های به دست آمده به روش هفت مرحله‌ای کلایزی تحلیل شد.<strong> یافته‌ها:</strong>یافته‌های هر دو گروه، سه دسته ویژگی معلم مطلوب شامل ویژگی‌های فردی (صفات ظاهری و شخصیتی)، ویژگی‌های تخصصی (صفات علمی، آموزشی، رهبری کلاس)، و ویژگی‌های حرفه‌ای (صفات رفتاری، عاطفی، پرورشی، تعاملی) بود. <strong>نتیجه‌گیری</strong>: هر دو گروه معلمان و دانش‌آموزان دوره‌ی دوم ابتدایی، ساختار مشابهی برای معلم مطلوب متصور هستند و در کلیات ویژگی‌هایی که می‌بایست معلم داشته باشد، اشتراک نظر دارند. با این‌حال، تفاوتی نیز در نوع نگاه به زیرمضمون‌ها وجود داشت. دانش‌آموزان، ویژگی‌های معلم مطلوب را با مصادیقِ عینی و روزمره گره زده‌اند، درحالی‌که معلمان، آن را عمدتاً در چارچوب حرفه‌ای تعریف کرده‌اند.. این تفاوت به ویژه در زیرمضمونِ «ویژگی‌های تعاملی» پدیدار شد و نشان داد که معلمان، دانش‌آموزان را «شناخته‌اند» اما «نشنیده‌اند»؛ گاهی از «لحظات حال» آنان غافل بوده‌اند و کلاس را بیشتر «محیط آموزشی» دیده‌اند تا «محیط زندگی». این غفلتِ سه‌گانه (غفلت از صدا، غفلت از حال و غفلت از زندگی)، اثربخشی آموزش را نیز به مخاطره می‌اندازد. https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_5173_e6f837f9ed80264005f52e41878dd829.pdf