دانشگاه فرهنگیان توسعه حرفه ای معلم 2476-5600 11 1 2026 03 21 Curriculum Futures in Light of Artificial Intelligence Development: Identifying Drivers and Events Affecting Education and Curriculum Using a Systematic Review آینده پژوهی برنامه درسی در پرتو توسعه هوش مصنوعی: شناسایی پیشران‌ها و رخدادهای مؤثر بر آموزش و برنامه درسی با استفاده از مرور نظام‌مند 49 99 5000 10.48310/tpd.2026.19110.1893 FA صدیقه کاظمی استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان. صندوق پستی 14665-889 تهران. ایران سید حسین کاظمی استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2025 04 18 <strong>Background and Objectives:</strong> Rapid advancements in information technology, particularly artificial intelligence (AI), have brought about profound transformations in education and curriculum development. The purpose of this study was to identify the key drivers and influential events shaping education and curriculum futures in light of AI development through a systematic review.<br /><strong>Methods:</strong> Given the breadth and emerging nature of the topic, this study adopted a systematic review approach. Persian and English language scholarly papers published between 2021 and 2024 (1400–1403 in the Persian calendar) were examined. A comprehensive and systematic search was conducted across major international databases, including Web of Science, Scopus, EBSCO, and Google Scholar, as well as reputable publishers, such as ScienceDirect, Emerald, Taylor & Francis, Wiley, and SAGE. To ensure adequate coverage of domestic research, the Iranian databases, including SID and Noormags were also reviewed. Data were analyzed using thematic analysis.<br /><strong>Results:</strong> The systematic review of 41 selected articles revealed substantial thematic diversity and a notable increase in publications, particularly over the past two years. During the data analysis process, 87 initial codes were identified as key drivers and influencing forces affecting future education and curriculum in the context of AI development. Following data refinement and the removal of overlapping or irrelevant codes, 40 final codes were retained and organized into five overarching themes: (1) technological advancements (12 subthemes), (2) emerging educational transformations (12 subthemes), (3) human resource empowerment (5 subthemes), (4) socio-cultural considerations (6 subthemes), and (5) legal and policy frameworks (5 subthemes).<br /><strong>Conclusions:</strong> The findings indicated that expanding application of AI in education and curriculum development necessitates the establishment of appropriate infrastructures, targeted investment in professional development programs, and the formulation of effective policies to ensure the responsible and impactful use of AI, alongside the systematic empowerment of teachers. <strong>پیشینه و اهداف:</strong> پیشرفت‌های شگرف در حوزه فناوری اطلاعات، به ویژه هوش مصنوعی، تحولات بنیادینی را در حوزه آموزش و برنامه درسی ایجاد کرده است. هدف این مطالعه، شناسایی پیشران‌ها و رخدادهای مؤثر بر حوزه آموزش و برنامه درسی در پرتو توسعه هوش مصنوعی با استفاده از مرور نظام‌مند است.<strong> روش‌ها‌:</strong> این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام‌مند و با توجه به گستردگی و نوظهور بودن موضوع انجام شد. بدین منظور، مقالات علمی–پژوهشی فارسی و انگلیسی منتشرشده در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴) مورد بررسی قرار گرفتند. جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های بین‌المللی Web of Science، Scopus، EBSCO و Google Scholar و همچنین پایگاه‌ها و ناشران معتبر نظیر ScienceDirect، Emerald، Taylor & Francis، Wiley و SAGE انجام شد. برای پوشش پژوهش‌های داخلی، پایگاه‌های SID و Noormags نیز بررسی گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون صورت گرفت.. <strong>یافته‌ها:</strong> بررسی ۴۱ مقاله منتخب در مرور نظام‌مند نشان می‌دهد که مقالات از تنوع موضوعی قابل توجهی برخوردارند و رشد فزاینده انتشار آن‌ها به‌ویژه در دو سال اخیر مشهود است. در فرایند تحلیل داده‌ها، در مجموع ۸۷ کد اولیه به‌عنوان پیشران‌ها و نیروهای محرکه مؤثر بر آموزش و برنامه درسی آینده در پرتو توسعه هوش مصنوعی شناسایی شد. پس از پالایش داده‌ها و حذف کدهای نامرتبط یا هم‌پوشان، تعداد ۴۰ کد نهایی استخراج گردید که در قالب پنج مضمون اصلی طبقه‌بندی شدند. این مضامین شامل: ۱. پیشرفت‌های فناورانه(با ۱۲ زیرمضمون)، ۲. تحولات آموزشی پیش‌رو (با ۱۲ زیرمضمون)، ۳. توانمندسازیذ  منابع انسانی (با ۵ زیرمضمون)، 4. ملاحظات اجتماعی–فرهنگی (با ۶ زیرمضمون) و 5. قوانین و سیاست‌گذاری‌ها (با ۵ زیرمضمون) هستند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کاربرد و سیطره هوش مصنوعی در نظام آموزشی و برنامه درسی نیازمند ایجاد زیرساخت‌های مناسب، سرمایه‌گذاری در برنامه‌های آموزشی و سیاست‌های اثربخش برای اطمینان از استفاده معقول و مؤثر از این فناوری و توانمندسازی معلمان است. https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_5000_18f6ec87c586ccc5184e927982f269b6.pdf